Didactics mu maphunziro ndi chiyani?

Didactics (kuchokera ku Chigiriki "Didaktikos" - "maphunziro") ndi nthambi ya chidziwitso cha maphunziro omwe amaphunzira mavuto a kuphunzitsa ndi maphunziro (magulu akuluakulu achiphunzitso) pa maphunziro. Maphunziro a sayactics, aphunzitsi, ma psychology ndi ofanana, kulondana wina ndi mzake zida zamaganizo, njira zofufuza, mfundo zoyambirira, ndi zina zotero. Komanso, ndondomeko ya aphunzitsi oyendetsera maphunziro akuyendetsera maphunziro ndi maphunziro a ana omwe ali ndi vuto lachitukuko.

Kusiyana kwa malingaliro

Chimodzi mwazofunikira mu ma Hadactics ndi lingaliro la kuphunzira ndi zigawo zake - kuphunzitsa ndi kuphunzitsa, komanso lingaliro la maphunziro. Cholinga chachikulu cha kusiyana (monga a didactics amatsimikizira izi mu maphunziro) ndicho chiŵerengero cha zolinga ndi njira. Kotero, maphunziro ndi cholinga, kuphunzira ndi njira yokwaniritsira cholinga ichi.

Komanso, kuphunzitsa kumaphatikizapo zigawo monga kuphunzitsa ndi kuphunzira. Kuphunzitsa ndi kuyendetsa mosamala zochita za aphunzitsi za ophunzira - kutanthauzira kwa kuchuluka kwa zomwe aphunzitsi amachita. Kuphunzitsa ndi njira yophunzirira ndi ophunzira a maphunziro. Zimaphatikizapo ntchito za aphunzitsi (coaching, monitoring), ndi ntchito za ophunzira okha. Panthawi imodzimodziyo, njira yophunzitsira ikhoza kuchitika motsogoleredwa ndi mphunzitsi (pa phunziro) komanso ngati akuphunzira.

Ntchito zazikulu

M'mayendedwe amakono, ndi mwambo kusiyanitsa ntchito zotsatirazi:

• Kudzichepetsa kwa njira yophunzirira,
• Kusiyanitsa ndikudziwika payekha kwa njira yophunzirira,
• Kupanga mgwirizano pakati pa maphunziro,
• Kupanga zochitika zamaganizo za ophunzira,
• Kukula kwa malingaliro,
• Kukonzekera makhalidwe abwino ndi olimbikitsitsa makhalidwe a munthu.

Choncho, ntchito za ma chiphunzitso mu maphunziro angathe kugawa m'magulu awiri. Ku mbali imodzi, izi ndizo ntchito zofotokozera ndi kufotokoza njira yophunzirira ndi momwe angakhazikitsire; Pachilumbachi - kukhazikitsa bungwe labwino la ndondomekoyi, machitidwe atsopano ophunzitsira ndi matekinoloje.

Mfundo za aphunzitsi

Kuphunzitsa, mfundo zachikhalidwe zimapangidwira kudziwa zomwe zili, mawonekedwe a bungwe ndi njira zophunzitsira mogwirizana ndi zolinga ndi nthawi zonse za maphunziro ndi maphunziro.

Mfundo izi zimachokera pa maganizo a Ushinsky, Ya A. A. Komensky, ndi ena. Pa nthawi imodzimodziyo, tikukamba mfundo zokhudzana ndi sayansi zokhudzana ndi sayactics mu maphunziro. Kotero, mwachitsanzo, Ya A. A. Komensky anapanga chomwe chimatchedwa kulamulira kwa golide wa didactics, malinga ndi zomwe muphunziro zomwe ziwalo zonse zokhudzidwa za wophunzira ziyenera kuchitidwa. Pambuyo pake, lingaliro limeneli limakhala lofunika kwambiri, lomwe limachokera kuziphunzitso zachiphunzitso. Mfundo zoyambirira:

• Scientific,
• Mphamvu,
• Kupeza (kuthekera),
• Kudziwa ndi ntchito,
• Lingaliro la kugwirizana ndi kuchita,
• Zosintha komanso zosasinthika
• Kuwoneka.

Mfundo ya sayansi

Cholinga chake ndi kupanga zovuta zamaphunziro pakati pa ophunzira. Mfundoyi ikukwaniritsidwa pofufuza za maphunziro, mfundo zake zazikulu, zomwe zimapangidwa ndi didactics. Kuphunzitsa izi ndi chiphunzitso chogwirizana ndi momwe asayansi amachitira - kudalira zowona, kupezeka kwa zitsanzo zenizeni ndi zida zomveka bwino (zamasayansi).

Mfundo Yamphamvu

Mfundo imeneyi imatanthauzanso kuphunzitsa pa maphunziro. Ndi chiyani? Kumbali imodzi, mfundo ya mphamvu imatsimikiziridwa ndi ntchito za bungwe la maphunziro, pamtundu wina, ndi malamulo a kuphunzira pokha. Kuwathandiza kudziwa zinthu, maluso ndi luso (dunas) pazigawo zonse za maphunziro, komanso momwe angagwiritsire ntchito, kufotokoza kwawo momveka bwino komanso kukumbukira kwa nthawi yaitali n'kofunika.

Mfundo yopezeka (kuthekera)

Kugogomezera ndizofunikira zenizeni za ophunzira m'njira yotetezera thupi ndi maganizo. Ngati mfundoyi sichiwonetsedwe muphunziro, monga lamulo, zofuna za ophunzira zachepetsedwa. Komanso, kugwira ntchito kumakhala kovuta, zomwe zimabweretsa kutopa mwamsanga. Kuwonjezera apo ndi kuphweka kosavuta kwa zinthu zomwe akuphunzira, zomwe sizikuthandizira kuphunzitsa koyenera. Kuwonjezera apo, ma didactics monga ofesi yapamwamba amatanthawuzira mfundo yopezeka ngati njira yophweka yovuta, yochokera kudziwika ndi yosadziwika, kuchokera payekha kupita kwa ena, ndi zina zotero.

Njira zophunzitsira, malinga ndi chiphunzitso chachikhalidwe cha LS Vygotsky, ayenera kuganizira za chigawo cha "pafupi ndi chitukuko", kulimbitsa mphamvu ndi luso la mwanayo. Mwa kuyankhula kwina, maphunziro ayenera kutsogolera pa chitukuko cha mwanayo. Komabe, mfundo imeneyi ikhoza kukhala yeniyeni mwa njira zina zophunzitsira. Mwachitsanzo, mu machitidwe ena ophunzitsira akufunsidwa kuti asayambe ndi zoyandikana, koma ndi yaikulu, osati ndi zinthu zina, koma ndi mawonekedwe awo, ndi zina zotero.

Mfundo ya chidziwitso ndi ntchito

Mfundo za maphunziro achiphunzitso sizinangotchulidwa mwachindunji pokhapokha pokhapokha pokhapokha pokhapokha pokhapokha pokhapokha pokhapokha pokhapokha pokhapokha pokhapokha pokhapokha pokhapokha pokhapokha pokhapokha pokhapokha pokhapokha pokhapokha pokhapokha pokhapokha pokhapokha pokhapokha pokhapokha pokhapokha pokhapokha pokhapokha pokhapokha pokhapokha pokhapokha pokhapokha pokhapokha pokhapokha pokhapokha pokhapokha pokhapokha pokhapokha pokhapokha pokhapokha kuphunzirira komweko, Choncho, mfundo ya chidziwitso ndi ntchito zimatanthauzira kumvetsetsa mwachidwi kwa zochitika zomwe ophunzira amaphunzira, komanso kumvetsetsa kwawo, kugwirizanitsa zinthu komanso kugwiritsa ntchito. Ndizo makamaka za ntchito yomwe ikugwiritsidwa ntchito podzifunira okha kudziwa, osati chifukwa choloweza pamtima. Kugwiritsa ntchito mfundo imeneyi pophunzira, njira zosiyanasiyana zolimbikitsira ophunzira zimagwiritsidwa ntchito kwambiri. Ma Didactics, pedagogy, psychology ayenera kutsogoleredwa mofanana ndi zofunikira za phunziro la maphunziro, kuphatikizapo maluso ake opanga ndi kulenga.

Malingana ndi lingaliro la LN Zankov, chofunika kwambiri pa kuphunzira ndi, mbali imodzi, kuzindikira kwa ophunzira kwa chidziwitso pa lingaliro lalingaliro, ndipo, kumbali inayo, kumvetsa tanthauzo la chidziwitso ichi. Ndikofunikira kudziwa teknoloji inayake yodziwa chidziwitso, chomwe chimafuna kuti ophunzira akhale ndi chidziwitso chokwanira ndi ntchito.

Mfundo ya kugwirizana pakati pa chiphunzitso ndi kuchita

M'ziphunzitso zosiyanasiyana za filosofi, kalekale kachitidwe kowonjezereka kwa chidziwitso cha chidziwitso ndi magwero a zochitika zamaganizo za phunziroli. Mfundo imeneyi imachokera pa ma didactics. Phunziro, izi ndizofunika kuti ophunzira adziwe bwino. Chidziwitso chowonjezereka chikuwonetsedwa muchithunzi chogwira ntchito, chodziwika kwambiri ndi chidziwitso cha ophunzira mu maphunziro, chimawonjezera chidwi chawo mu njirayi.

Mfundo yosagwirizana ndi yosagwirizana

Ma Didactics mu maphunziro ndi choyamba kutsindika pa chikhalidwe china chodziwika bwino cha chidziwitso chophunzitsidwa. Malingana ndi mfundo zoyambirira za sayansi, phunziro lingathe kuonedwa kuti ndi mwini wake wodziwa bwino, podziwa zenizeni pokhapokha atakhala ndi chithunzi chowonekera cha dziko loyandikana nalo mdziko lapansi mwa mawonekedwe a machitidwe ogwirizana.

Kupanga kayendedwe ka chidziwitso cha sayansi kuyenera kuchitika mwa dongosolo linalake, kupatsidwa ndondomeko ya maphunziro, komanso luso la kuzindikira za ophunzira. Ngati mfundoyi sichiwonetsedwe, liwiro la kuphunzira likucheperachepera kwambiri.

Mfundo yoonekera

Ya A. A. Komensky analemba kuti njira yophunzirira iyenera kukhazikitsidwa pazowonetsera za ophunzira ndi kuwoneka kwawo. Kuwonjezera apo, mausactics monga gawo la maphunziro amasiyanitsa ntchito zambiri zowonetseratu zomwe zimasiyanasiyana malinga ndi zenizeni za phunziro linalake la kuphunzira: chithunzichi chikhoza kukhala chinthu chophunzirira, monga chithandizo cha kumvetsetsa mgwirizano pakati pa chinthu chomwe chilipo (zithunzi, zithunzi), ndi zina zotero.

Motero, malinga ndi msinkhu wa chitukuko cha kulingalira kosamveka kwa ophunzira, mawonekedwe otsatirawa akuwonetsedwa (kusankhidwa ndi TI Ilyina):

• Kuwoneka kwachilengedwe (kutsogozedwa pa zinthu zenizeni zolinga);
• Kuzindikira kozama (kuzindikira mu kuyesera kwa kuyesa ndi kuyesera);
• Kuwonetseredwa kwakukulu (kugwiritsa ntchito mafanizo, kunyansidwa, mafano osiyanasiyana, etc.);
• Kuwonetserana maganizo (kumapangidwa ndi chithunzi cha zithunzi, zithunzi ndi zithunzi);
• Kuwonetsera mawonedwe (kudzera mufilimu ndi zipangizo zamanema);
• Chiwonetsero chowonetseratu (kugwiritsa ntchito mapepala, mapu, ma chart ndi ma grafu);
• Kuwonekera mkati (kulengedwa kwa mafano a kulankhula).

Mfundo zoyambirira zachipembedzo

Kumvetsetsa zomwe zimachitika pakuphunzira ndilo mfundo yaikulu yomwe ma didactics amauzidwa. Kuphunzitsa izi kumaganiziridwa makamaka kuchokera pakuwona cholinga chachikulu cha maphunziro. Ambiri omwe amatsogolera ziphunzitso zokhudzana ndi kuphunzitsa akhoza kusiyanitsa:

• Encyclopedia of Encyclopedia (J. A. Komensky, J. Milton, I. I. Basedov): monga cholinga chachikulu chophunzirira ndicho kutumizira pazomwe anthu ambiri akudziwira. Kumbali imodzi, njira zamaphunziro zophunzitsira, zoperekedwa ndi aphunzitsi, ndizofunikira, komano, zofunikira, zomwe zimadzipangitsa okha ophunzirawo.
• Zolemba zapadera (I. Pestalozzi, A. Disterverg, A. Nemeier, E. Schmidt, A. B. Dobrovolsky): Kugogomezera za kuchuluka kwa chidziwitso chomwe chinaperekedwa kumapititsa patsogolo luso ndi zofuna za ophunzira. Cholinga chachikulu ndi mawu akale a Heraclitus: "Chidziwitso sichiphunzitsa maganizo". Choncho, m'pofunika koyambirira kuti apange luso la wophunzira kuganiza moyenera.
• Kupembedza kwachidziwitso kapena ntchito zamtendere (J. Dewey, G. Kershensteiner) - kuphunzitsa monga kumanganso zochitika za ophunzira. Malingana ndi njirayi, kuthana ndi zochitika za chikhalidwe cha anthu ziyenera kudutsa pa chitukuko cha ntchito za mtundu uliwonse. Kuphunzira za phunziro lirilonse kumalowetsedwa ndi zochitika zothandiza zomwe zimaphatikizapo kumaphatikizapo ophunzira muzochita zosiyanasiyana. Ophunzira amapatsidwa ufulu wodzisankhira pa chisankho. Njira yaikulu ya njirayi ndi kuphwanya mgwirizanowu pakati pa zochitika zenizeni ndi zamaganizo.
• Kugwiritsa ntchito chuma (V. Okon '): kugwirizana kwakukulu kwa chidziwitso ndi ntchito kumaganiziridwa. Maphunziro a maphunziro ayenera kuyang'ana pa mfundo zazikulu za maganizo a dziko lapansi (kalasi yolimbirana m'mbiri, kusinthika kwa zamoyo, kudalira kotheratu masamu, etc.). Cholinga chachikulu cha lingaliro: pamene maphunziro saperekera kutsogolera malingaliro, lingaliro la kupeza chidziwitso limapeza munthu wochepa.
• Njira ya Paradigmatic (G. Sheyerl): kukana zochitika za mbiri yakale pakuphunzira. Nkhaniyi ikufunsidwa kuti iwonedwe mwatsatanetsatane. Ganizirani pazinthu zina. Choncho, pali kuphwanya mfundo ya dongosolo.
• Njira yachinsinsi (EI Mashbits, SI I. Arkhangelsky): Maphunziro ndi ndondomeko yosinthira ndi kutumizira uthenga, zomwe zimakhazikitsidwa ndi aphunzitsi. Izi mumaphunzitso zimapangitsa kugwiritsa ntchito chiphunzitso cha machitidwe.
• Njira yothandizira (J. Locke): maziko a kuphunzira ndi kuzindikira koyenera. Udindo wapadera umaperekedwa kwa zithunzi zooneka zomwe zimalimbikitsa ntchito yotereyi ya ophunzira monga generalization. Njira yaikulu yophunzitsira ndizochita. Silingaganizire ntchito ya kulenga ndi kufufuza payekha pokhapokha pakupeza chidziwitso cha ophunzira.
• Lingaliro la sitepe ndi sitepe kupanga mapangidwe (P.Ya.Galperin, N.F. Talyzina). Maphunziro ayenera kupyolera muzigawo zina zotsutsana: ndondomeko yoyamba yodziwika ndi zomwe zikuchitika ndi zomwe zimayendetsedwe, kukhazikitsidwa kwa ntchito yakeyo, ndi kutumiza ntchito zofanana; Ndondomeko yopanga ndondomeko yamkati, ndondomeko yosintha zochita muzipangidwe zamaganizo. Mfundo imeneyi imakhala yothandiza kwambiri pamene maphunziro akuyamba ndi malingaliro a phunziro (mwachitsanzo, othamanga, oyendetsa galimoto, oimba). Nthawi zina, chiphunzitso cha sitepe ndi sitepe yopanga malingaliro angakhale ndi khalidwe lochepa.
• Njira yoyendetsera (VA Yakunin): Kuphunzira kumayang'aniridwa kuchokera ku udindo wa kasamalidwe ndi magawo akuluakulu oyang'anira. Ichi ndi cholinga, chidziwitso cha maphunziro, kuwonetseratu, kukhazikitsidwa kwa njira yoyenera, kukhazikitsidwa kwa chisankho ichi, gawo loyankhulana, kuyang'anira ndi kuyesa zotsatira, kuwongolera.

Monga tanenera kale, a sayactics ndi magawano a maphunziro omwe amaphunzira mavuto a kuphunzira. Momwemonso, mfundo zoyambirira za maphunziro zimaphunzira njira yophunzirira kuchokera pa cholinga chachikulu cha maphunziro, komanso malinga ndi dongosolo lina la ubale wa aphunzitsi.